W szkołach podstawowych na terenie Gminy Nowy Targ realizowany jest projekt profilaktyczno-edukacyjny „Wyspa Kompetencji”. Przedsięwzięcie ma na celu rozwijanie kompetencji emocjonalnych i społecznych dzieci oraz młodzieży, wzmacnianie ich odporności psychicznej, a przede wszystkim przeciwdziałanie uzależnieniom i zachowaniom ryzykownym. Projekt finansowany jest ze środków Gminy Nowy Targ, pochodzących z funduszu alkoholowego, w ramach realizacji zadań własnych gminy z zakresu profilaktyki i rozwiązywania problemów alkoholowych oraz przeciwdziałania uzależnieniom.

W ramach przedsięwzięcia zaplanowano 11 cykli warsztatowych, obejmujących łącznie 165 godzin dydaktycznych. Zajęcia rozpoczęły się 19 października 2026 roku, a zakończenie realizacji projektu przewidziano na 30 listopada 2026 roku.

Program skierowany jest do uczniów klas VI–VIII szkół podstawowych z terenu Gminy Nowy Targ. Warsztaty realizowane są między innymi w szkołach w Ludźmierzu, Ostrowsku, Dursztynie, Harklowej i Nowej Białej.

Za realizację przedsięwzięcia odpowiada Krokus Szkolenia, specjalizująca się w prowadzeniu programów profilaktycznych, edukacyjnych i rozwojowych dla dzieci i młodzieży.

Profilaktyka uzależnień zaczyna się od rozwijania umiejętności

Współczesna profilaktyka uzależnień nie ogranicza się wyłącznie do przekazywania informacji o szkodliwości alkoholu, narkotyków czy innych substancji psychoaktywnych. Coraz większe znaczenie przypisuje się rozwijaniu kompetencji psychologicznych i społecznych, które pomagają młodym ludziom radzić sobie z codziennymi trudnościami oraz podejmować odpowiedzialne decyzje.

Okres dorastania to czas intensywnych zmian emocjonalnych, społecznych i psychologicznych. Młodzież mierzy się z presją rówieśniczą, potrzebą akceptacji, stresem szkolnym, niepewnością dotyczącą własnej wartości oraz trudnościami w relacjach z innymi ludźmi.

Brak odpowiednich umiejętności radzenia sobie z tymi wyzwaniami może zwiększać podatność na zachowania ryzykowne, w tym eksperymentowanie z substancjami psychoaktywnymi czy podejmowanie aktywności mogących prowadzić do uzależnień behawioralnych.

Dlatego jednym z najważniejszych celów projektu „Wyspa Kompetencji” jest wzmacnianie czynników chroniących młodych ludzi przed uzależnieniami. Program koncentruje się na rozwijaniu odporności psychicznej, umiejętności regulowania emocji, budowaniu pozytywnej samooceny, asertywności oraz poczucia wpływu na własne życie.

Są to kompetencje, które mogą ograniczać podatność na presję otoczenia, ułatwiać konstruktywne rozwiązywanie problemów i wspierać podejmowanie świadomych, bezpiecznych decyzji.

Program opracowany na podstawie badań naukowych

„Wyspa Kompetencji” jest autorskim programem profilaktyczno-edukacyjnym opracowanym z udziałem naukowców Wydziału Psychologii Uniwersytetu Kazimierza Wielkiego.

Podstawę jego stworzenia stanowiły między innymi wyniki badania pilotażowego, w którym uczestniczyło 1026 osób, w tym 998 dzieci i nastolatków w wieku od 11 do 15 lat.

W ramach badań analizowano między innymi poziom odczuwanego lęku, sposoby radzenia sobie ze stresem, nastawienie do siebie i otaczającego świata oraz wybrane aspekty funkcjonowania psychologicznego młodych ludzi.

Na podstawie uzyskanych wyników wyodrębniono pięć kluczowych obszarów, istotnych z punktu widzenia prawidłowego rozwoju emocjonalnego i społecznego młodzieży: stres, emocje, samoocenę, kompetencje interpersonalne oraz poczucie sprawczości.

Wokół tych zagadnień opracowano pięć modułów warsztatowych, których zadaniem jest wyposażenie uczniów w praktyczne umiejętności przydatne w codziennym życiu.

Pięć modułów – pięć obszarów wzmacniających odporność psychiczną

Każdy cykl „Wyspy Kompetencji” obejmuje 15 godzin dydaktycznych, podzielonych na pięć trzygodzinnych modułów.

Moduł I – Radzenie sobie ze stresem i napięciem emocjonalnym

Uczniowie poznają mechanizmy powstawania stresu, uczą się rozpoznawać jego objawy oraz identyfikować sytuacje wywołujące napięcie i lęk. Podczas zajęć poznają praktyczne techniki relaksacyjne, sposoby obniżania napięcia oraz strategie konstruktywnego reagowania na trudności.

Umiejętność radzenia sobie ze stresem ma szczególne znaczenie w profilaktyce uzależnień, ponieważ ogranicza potrzebę poszukiwania doraźnej ulgi poprzez zachowania potencjalnie szkodliwe.

Moduł II – Rozpoznawanie, nazywanie i regulowanie emocji

Drugi moduł koncentruje się na rozwijaniu inteligencji emocjonalnej oraz umiejętności rozumienia własnych przeżyć. Uczestnicy uczą się rozpoznawać emocje, nazywać je i wyrażać w sposób akceptowany społecznie. Poznają różnicę między konstruktywnymi i niekonstruktywnymi sposobami reagowania na złość, smutek, frustrację czy rozczarowanie.

Zajęcia pomagają młodzieży zrozumieć, że trudne emocje są naturalną częścią życia, a ich przeżywanie nie musi prowadzić do impulsywnych lub ryzykownych zachowań.

Moduł III – Budowanie pozytywnej samooceny i poczucia własnej wartości

W okresie dorastania opinie rówieśników i potrzeba akceptacji mogą silnie wpływać na sposób postrzegania siebie. Podczas trzeciego modułu uczniowie uczą się identyfikować własne mocne strony, dostrzegać swoje możliwości oraz budować realistyczny i pozytywny obraz siebie.

Istotnym elementem zajęć jest również ograniczanie nadmiernej zależności samooceny od opinii innych osób. Wzmacnianie poczucia własnej wartości sprzyja większej samodzielności w podejmowaniu decyzji i może ograniczać podatność na negatywne wpływy środowiska rówieśniczego.

Moduł IV – Asertywność i kompetencje społeczne

Czwarty moduł poświęcony jest rozwijaniu umiejętności komunikacyjnych, współpracy oraz budowania zdrowych relacji z innymi ludźmi. Uczniowie poznają zasady asertywnego wyrażania własnego zdania, stawiania granic oraz odmawiania w sytuacjach, które mogą zagrażać ich bezpieczeństwu lub pozostawać w sprzeczności z ich przekonaniami.

Szczególne znaczenie ma nauka przeciwstawiania się presji grupy rówieśniczej. Umiejętność powiedzenia „nie”, bez obawy przed odrzuceniem czy utratą akceptacji, stanowi jeden z ważnych elementów profilaktyki zachowań ryzykownych.

Moduł V – Poczucie sprawczości i odpowiedzialne podejmowanie decyzji

Ostatni moduł koncentruje się na rozwijaniu przekonania, że młody człowiek ma wpływ na własne działania, wybory i przyszłość. Uczestnicy uczą się wyznaczać cele, planować działania, analizować możliwości oraz poszukiwać rozwiązań napotykanych problemów.

Rozwijanie poczucia własnej skuteczności pomaga przeciwdziałać bezradności, bierności i rezygnacji, a jednocześnie wzmacnia motywację do podejmowania konstruktywnych działań.

Nauka poprzez doświadczenie i aktywne uczestnictwo

Jedną z najważniejszych cech programu „Wyspa Kompetencji” jest jego praktyczny i interaktywny charakter.

Zajęcia nie mają formy tradycyjnych wykładów. Uczniowie uczestniczą w ćwiczeniach indywidualnych i zespołowych, dyskusjach, zadaniach rozwijających samoświadomość oraz treningach umiejętności społecznych.

Wykorzystywane są metody aktywizujące, które umożliwiają młodzieży nie tylko zdobywanie wiedzy, lecz przede wszystkim ćwiczenie nowych sposobów reagowania w sytuacjach zbliżonych do codziennego życia.

Program korzysta również z technik opartych na podejściu poznawczo-behawioralnym, dostosowanych do wieku i poziomu rozwoju emocjonalnego uczestników.

Uzupełnieniem warsztatów jest interaktywny quiz, umożliwiający utrwalanie zdobytej wiedzy i sprawdzanie stopnia przyswojenia omawianych zagadnień. Takie połączenie edukacji, praktycznych ćwiczeń i elementów grywalizacji ma zwiększać zaangażowanie uczniów oraz ułatwiać przenoszenie poznanych umiejętności do codziennego funkcjonowania.

165 godzin zajęć profilaktycznych w Gminie Nowy Targ

W ramach projektu zaplanowano realizację 11 pełnych cykli warsztatowych, z których każdy obejmuje pięć modułów po trzy godziny dydaktyczne. Łącznie daje to 55 spotkań warsztatowych i 165 godzin dydaktycznych bezpośredniej pracy z młodzieżą.

Realizacja programu rozpoczęła się 19 października 2026 roku i zgodnie z harmonogramem potrwa do 30 listopada 2026 roku.

Zajęcia organizowane są w szkołach podstawowych na terenie Gminy Nowy Targ, w ramach systematycznej pracy z poszczególnymi grupami uczniów.

Cykliczny charakter programu jest jego istotną zaletą. W przeciwieństwie do jednorazowych spotkań profilaktycznych pozwala na stopniowe rozwijanie umiejętności, utrwalanie wiedzy oraz powracanie do wcześniej omawianych zagadnień.

Dzięki temu uczniowie mają możliwość nie tylko poznawania nowych treści, lecz również ćwiczenia ich praktycznego zastosowania.

Przeciwdziałanie uzależnieniom poprzez wzmacnianie czynników chroniących

Ważnym założeniem projektu jest podejście do profilaktyki uzależnień poprzez rozwijanie zasobów psychologicznych i społecznych młodzieży.

Zachowania ryzykowne mogą być związane między innymi z trudnościami w regulowaniu emocji, niską samooceną, presją rówieśniczą, poczuciem osamotnienia czy brakiem konstruktywnych sposobów radzenia sobie ze stresem.

Dlatego działania profilaktyczne powinny nie tylko informować o zagrożeniach, ale również wzmacniać umiejętności, które pomagają młodym ludziom radzić sobie z codziennymi wyzwaniami.

„Wyspa Kompetencji” realizuje ten cel poprzez rozwijanie pięciu wzajemnie uzupełniających się obszarów funkcjonowania psychologicznego.

Uczestnicy zdobywają wiedzę i ćwiczą umiejętności, które mogą wspierać ich w podejmowaniu odpowiedzialnych decyzji, ograniczaniu zachowań impulsywnych, przeciwstawianiu się presji otoczenia oraz poszukiwaniu konstruktywnych sposobów rozwiązywania problemów.

W ten sposób projekt wpisuje się w działania z zakresu profilaktyki uniwersalnej, skierowanej do całych grup młodzieży, niezależnie od indywidualnego poziomu ryzyka wystąpienia uzależnień.

Projekt finansowany ze środków Gminy Nowy Targ

Realizacja „Wyspy Kompetencji” finansowana jest ze środków Gminy Nowy Targ, pochodzących z funduszu alkoholowego, w ramach wykonywania zadań własnych gminy związanych z profilaktyką i rozwiązywaniem problemów alkoholowych oraz przeciwdziałaniem uzależnieniom.

Przedsięwzięcie stanowi element lokalnych działań profilaktycznych ukierunkowanych na ochronę zdrowia, wspieranie prawidłowego rozwoju dzieci i młodzieży oraz ograniczanie czynników sprzyjających podejmowaniu zachowań ryzykownych.

Przeznaczenie środków na rozwijanie kompetencji emocjonalnych i społecznych młodych mieszkańców gminy jest przykładem podejścia, w którym profilaktyka obejmuje nie tylko reagowanie na istniejące problemy, ale przede wszystkim zapobieganie ich powstawaniu.

Dzięki finansowaniu ze środków samorządowych uczniowie szkół objętych przedsięwzięciem mogą uczestniczyć w kompleksowym, wieloetapowym programie edukacyjno-profilaktycznym.

Długofalowe znaczenie działań profilaktycznych

Skuteczna profilaktyka wymaga systematyczności, odpowiednio dobranych metod oraz uwzględnienia rzeczywistych potrzeb rozwojowych młodzieży.

Wiedza dotycząca emocji, stresu, samooceny czy relacji interpersonalnych nie jest wyłącznie elementem edukacji psychologicznej. Stanowi również podstawę rozwijania umiejętności potrzebnych do odpowiedzialnego funkcjonowania w społeczeństwie.

Młody człowiek, który potrafi rozpoznawać własne emocje, radzić sobie z napięciem, wyrażać swoje potrzeby i przeciwstawiać się presji rówieśniczej, dysponuje ważnymi zasobami wspierającymi jego bezpieczeństwo i rozwój.

Właśnie dlatego program „Wyspa Kompetencji” koncentruje się na wzmacnianiu umiejętności, które mogą towarzyszyć uczestnikom także po zakończeniu zajęć.

Projekt przewiduje również działania ewaluacyjne, pozwalające podsumować realizację warsztatów oraz analizować zmiany w wiedzy i deklarowanych kompetencjach uczestników.

Inwestycja w bezpieczeństwo i przyszłość młodego pokolenia

Realizacja „Wyspy Kompetencji” w Gminie Nowy Targ pokazuje, jak istotną rolę w lokalnej polityce społecznej i edukacyjnej może odgrywać profilaktyka oparta na rozwijaniu umiejętności życiowych.

Przeciwdziałanie uzależnieniom rozpoczyna się bowiem znacznie wcześniej niż w momencie pojawienia się pierwszych zachowań problemowych. Ważne jest tworzenie warunków, w których młodzi ludzie mogą rozwijać poczucie własnej wartości, odporność psychiczną, samodzielność i umiejętność budowania zdrowych relacji.

„Wyspa Kompetencji” to inwestycja w młodych mieszkańców Gminy Nowy Targ – w ich bezpieczeństwo, dobrostan psychiczny i umiejętności, które będą wykorzystywać przez całe życie.

Dzięki wsparciu finansowemu Gminy Nowy Targ możliwa jest realizacja przedsięwzięcia łączącego profilaktykę uzależnień, edukację psychologiczną i praktyczny rozwój kompetencji społecznych, odpowiadającego na współczesne wyzwania, z jakimi mierzą się dzieci i młodzież.

Finansowanie: Gmina Nowy Targ – środki z funduszu alkoholowego, w ramach realizacji zadań własnych gminy w zakresie profilaktyki i przeciwdziałania uzależnieniom.

Realizator: Krokus Szkolenia

Termin realizacji: 19 października – 30 listopada 2026 r.

Zakres: 11 cykli warsztatowych, 55 modułów, 165 godzin dydaktycznych.

Krokus Szkolenia